Trang chủ Danh mục Kiến thức y khoa BỔ SUNG CANXI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý

Ở nước ta, tình trạng loãng xương đang gia tăng ở mức báo động và chiếm tỉ lệ cao là ở người cao tuổi

Loãng xương là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả bằng một chế độ ăn uống đầy đủ chất, sinh hoạt vận động hợp lý, đặc biệt là bổ sung đầy đủ canxi ngay từ khi còn trẻ là một giải pháp hữu hiệu để phòng ngừa bệnh tiến triển nặng

Tuy nhiên, bổ sung canxi thế nào để đảm bảo xương chắc khỏe mà không gây ảnh hưởng xấu đến cơ thể là một vấn đề cần quan tâm

Để bảo bảo vệ xương chắc khỏe, dự phòng và hỗ trợ điều trị loãng xương thì cần dùng nhiều canxi mỗi ngày. Điều này chưa đầy đủ bởi cơ thể chỉ cần một lượng canxi vừa đủ tùy theo độ tuổi, nếu bổ sung dư thừa hoặc không đúng cách, canxi có thể gây hại cho sức khỏe. Song song với việc bổ sung canxi, xương cũng cần thêm nhiều dưỡng chất khác để phát triển nhanh và khỏe mạnh.

Vai trò của canxi trong việc phòng ngừa và điều trị loãng xương:

+ Canxi là thành phần chính cấu tạo nên xương và răng chiếm tỉ lệ 99% lượng canxi của cơ thể. Canxi là khoáng chất chính để tạo nên xương nhưng cơ thể không thể tự tổng hợp được mà cần phải được cung cấp từ chế độ ăn uống đầy đủ chất.

Thiếu canxi là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng loãng xương. Đặc biệt từ sau tuổi 30, mật độ xương bắt đầu giảm dần do quá trình hủy xương dần dần nhiều hơn quá trình tạo xương, nếu cơ thể không được bổ sung lượng canxi thích hợp thì sẽ không bù đắp được khối lượng xương đã mất đi, dẫn đến quá trình loãng xương xảy ra sớm và trầm trọng hơn.

Khi nào cần bổ sung canxi:

+ Canxi cần được cung cấp chủ yếu qua đường ăn uống. Nếu khẩu phần ăn uống hằng ngày không đủ đáp ứng nhu cầu canxi thì việc bổ sung thêm là điều cần thiết

+ Ở nước ta, theo viện điều tra của Viện dinh dưỡng quốc gia, khẩu phần ăn hiện tại của đa số người Việt Nam ước tính chỉ cung cấp 50% nhu cầu canxi của cơ thể mỗi ngày

+ Đặc biệt ở người cao tuổi do khả năng ăn uống, hấp thụ và tiêu hóa kém nên người cao tuổi rất dễ bị thiếu hụt các vitamin và khoáng chất quan trọng như canxi, vitamin D, kẽm, sắt,...

Vì vậy mà người cao tuổi cần phải bổ sung hàng ngày trong chế độ ăn hoặc uống thêm viên canxi để bù đắp các thiếu hụt này

Làm sao để cơ thể hấp thụ canxi tốt nhất:

+ Canxi muốn hấp thụ tốt cần có vitamin D, do đó cần dùng các chế phẩm vừa có canxi vừa có vitamin D đồng thời nên tiếp xúc với ánh nắng buổi sáng để có thêm vitamin D góp phần làm hấp thụ canxi hiệu quả

+ Khi dùng thực phẩm giàu canxi hoặc thuốc bổ sung canxi, không nên dùng chung với rau củ quả có vị chát, ngủ cốc còn vỏ,… không được dùng chung canxi với viên sắt

+ Nên uống canxi vào sau ăn sáng hoặc sau ăn trưa khoảng 1 tiếng, không nên uống vào buổi tối sẽ gây khó ngủ và dễ tạo thành sỏi thận

Nguyên nhân gây thiếu canxi thường gặp ở người cao tuổi:

+ Việc cung cấp canxi và vitamin D trong khẩu phần ăn của người cao tuổi bị ảnh hưởng do thói quen ăn uống chưa hợp lý, trong đó việc dùng sữa và các chế phẩm từ sữa rất hạn chế. Trong khi sữa lại là nguồn cung cấp canxi và dưỡng chất quan trọng nhất cho con người. Ngoài ra, nguyên nhân gây thiếu canxi còn do cơ thể hấp thụ canxi kém vì không đủ hàm lượng vitamin D, hoặc do cơ thể bị mất nhiều canxi qua đường tiểu do thói quen ăn uống không lành mạnh

+ Các thực phẩm có quá nhiều chất đạm, chất béo cũng làm giảm hấp thụ canxi

Những điều nên làm:

+ Tăng cường sử dụng sữa và chế phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua,… các thức ăn giàu canxi như tôm tép ăn luôn vỏ, cua ghẹ, cá nhỏawn nguyên xương , các loại rau củ có màu xanh đậm như rau cải xanh, rau ngót, rau mồng tơi, rau đai, cam tươi, đu đủ,…

+ Do chế độ ăn uống ở người cao tuổi không đủ cung cấp thêm hàm lượng canxi hàng ngày nên cần bổ sung thêm viên canxi

+ Bên cạnh đó cần bổ sung vitamin D hàng ngày bằng việc tắm nắng vài lần trong tuần nhất là lúc sáng sớm sẽ là cách bổ sung vitamin D hiệu quả và tiết kiệm nhất

Những điều không nên làm:

+  Không nên ăn quá nhiều chất xơ hay ăn quá nhiều chất đạm, chất mặn hay uống quá nhiều cà phê vì nó sẽ tăng thải canxi qua nươc tiểu, dẫn đến thiếu canxi và loãng xương

+ Chú ý không được uống thuốc viên chế phẩm canxi cùng lúc với viên sắt vì nó làm giảm hấp thụ canxi vào máu gây thiếu canxi

Uống canxi lâu dài có bị sỏi thận không?

+ Việc hình thành sỏi không chỉ liên quan đến chế độ ăn quá nhiều canxi mà nó còn do nhiều cơ chế và thải trừ chất này trong cơ thể, liên quan đến yếu tố cơ địa, vấn đề nhiễm trùng và bất thường ở hệ niệu

+ Tuy nhiên, việc bổ sung canxi phải có liều llượng (500-600mg/ lần) và chỉ bổ sung khi khẩu phần ăn không cung cấp đủ nhu cầu

+ Đối với một số người có cơ địa dễ tạo sỏi, nên bổ sung canxi bằng thực phẩm như sữa, phô mai, sữa chua, kem,… hoặc các thực phẩm giàu canxi như tôm cua, rau xanh, trái cây sậm màu,…

+ Với người bị bệnh đa canxi niệu thì hạn chế canxi nhưng cũng không phải kiêng hoàn toàn mà nên dùng 400mg/ ngày tương đương với 1,5 ly sữa tươi

Uống viên bổ sung canxi trong thời gian bao lâu?

+ Về nguyên tắc, có thể uống canxi lâu dài, uống chừng nào cơ thể còn nhu cầu và chế độ ăn không đảm bảo cung cấp hàm lượng canxi cần thiết mỗi ngày

+ Với lượng canxi dược phẩm cung cấp 500-600 mg là nguyên tố thì chúng ta có thể sử dụng lâu dài được

BS.CK1 Nguyễn Thị Túy Nga  (Tổng hợp)