XÉT NGHIỆM HPV NHANH: GIẢI PHÁP MỚI GIÚP PHÁT HIỆN SỚM NGUY CƠ UNG THƯ CỔ TỬ CUNG

Thứ Bảy 02/05/2026

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến ở phụ nữ. Theo thống kê gần đây, mỗi năm trên thế giới có khoảng 660.000 ca mắc mới và hơn 350.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, con số này cũng đáng lo ngại với hơn 4.000 ca mắc mới và trên 2.200 ca tử vong mỗi năm. Nguyên nhân chính của bệnh là do nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus).

Điều đáng nói là HPV rất phổ biến và nhiều người nhiễm virus này nhưng không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, việc xét nghiệm sàng lọc sớm đóng vai trò rất quan trọng, giúp phát hiện nguy cơ và điều trị kịp thời.

Xét nghiệm HPV hiện nay gặp những khó khăn gì?

Hiện nay, phương pháp xét nghiệm HPV phổ biến là kỹ thuật PCR (multiplex real-time PCR). Đây là phương pháp có độ chính xác cao nhưng lại có một số hạn chế:

• Cần máy móc hiện đại
• Cần kỹ thuật viên chuyên môn cao
• Thời gian trả kết quả lâu
• Khó triển khai ở tuyến cơ sở như phòng khám nhỏ hoặc trạm y tế

Chính vì vậy, nhiều người dân chưa dễ dàng tiếp cận xét nghiệm này, đặc biệt ở vùng xa hoặc nơi thiếu trang thiết bị.

Giải pháp mới: Xét nghiệm nhanh iPonatic

Một hệ thống xét nghiệm mới có tên iPonatic mPOCT đã được nghiên cứu và đánh giá tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 2. Điểm đặc biệt của hệ thống này là:

• Tích hợp nhiều bước trong một máy (từ xử lý mẫu đến cho kết quả)
• Thao tác đơn giản
• Thời gian có kết quả nhanh hơn
• Phù hợp với nhiều cơ sở y tế

Nghiên cứu được thực hiện trên 294 phụ nữ đến khám phụ khoa và so sánh kết quả giữa iPonatic và phương pháp PCR tiêu chuẩn.

Kết quả đáng chú ý

Kết quả nghiên cứu cho thấy:

• Độ chính xác chung của xét nghiệm đạt khoảng 97%
• Độ đặc hiệu (khả năng xác định đúng người không bệnh) rất cao, khoảng 99%
• Độ nhạy (khả năng phát hiện người có bệnh) đạt gần 89%

Điều này có nghĩa là xét nghiệm iPonatic rất ít khi cho kết quả dương tính sai, giúp hạn chế việc người bệnh lo lắng hoặc phải can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, khi kết quả xét nghiệm dương tính, khả năng người đó thực sự nhiễm HPV là rất cao (trên 95%). Ngược lại, nếu kết quả âm tính, khả năng không nhiễm HPV cũng rất đáng tin cậy (trên 97%).

Tỷ lệ nhiễm HPV ảnh hưởng đến kết quả như thế nào?

Một điểm quan trọng của nghiên cứu là cho thấy kết quả xét nghiệm còn phụ thuộc vào tỷ lệ nhiễm HPV trong cộng đồng.

Ví dụ:

• Ở nơi có ít người nhiễm HPV → xét nghiệm giúp loại trừ bệnh rất tốt
• Ở nơi có nhiều người nhiễm HPV → xét nghiệm giúp xác định bệnh chính xác hơn

Tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm HPV có thể dao động:

• Khoảng 7,5% trong cộng đồng
• 16–18% ở phụ nữ đi khám phụ khoa
• Cao hơn ở nhóm nguy cơ đặc biệt

Điều này cho thấy xét nghiệm iPonatic đặc biệt phù hợp trong môi trường bệnh viện hoặc phòng khám, nơi tỷ lệ nhiễm HPV ở mức trung bình đến cao.

Ý nghĩa đối với người bệnh

Với những ưu điểm về tốc độ, độ chính xác và sự tiện lợi, xét nghiệm iPonatic có thể:

• Giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thư cổ tử cung
• Giảm thời gian chờ đợi kết quả
• Giúp bác sĩ quyết định nhanh hướng điều trị hoặc theo dõi
• Mở rộng cơ hội tiếp cận xét nghiệm cho nhiều người hơn

Đặc biệt, đây có thể là bước sàng lọc ban đầu hiệu quả trước khi cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn.

Kết luận

Xét nghiệm iPonatic là một giải pháp mới, phù hợp với thực tế tại Việt Nam. Dù chưa thay thế hoàn toàn các phương pháp hiện đại, nhưng nó đóng vai trò quan trọng trong việc sàng lọc nhanh, giúp phát hiện sớm và giảm gánh nặng bệnh tật.

Báo cáo này được trình bày tại Hội nghị Khoa học Kỹ thuật thường niên năm 2026 của Hội Hóa sinh Y học Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra ngày 24/04/2026. Nội dung báo cáo thuộc phiên toàn thể và tập trung vào việc ứng dụng kỹ thuật xét nghiệm mới để phát hiện HPV.

Thông tin liên hệ nghiên cứu:

Trung tâm Đào tạo và Chẩn Đoán Y sinh học Phân tử
Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh - Cơ sở 2
Địa chỉ: 201 Nguyễn Chí Thanh, Phường Chợ Lớn, TP.Hồ Chí Minh
Tổng đài: 0283 9555548 – 0283 9555549