ĐỪNG LO KHI NỘI SOI PHÁT HIỆN VIÊM TEO, CHUYỂN SẢN DẠ DÀY

Thứ Hai, 21/09/2026

“Bác sĩ ơi, kết quả nội soi của tôi ghi viêm teo, chuyển sản ruột. Nghe nói cái này có liên quan tới ung thư, vậy có nguy hiểm không? Có phải từ giờ năm nào tôi cũng phải đi nội soi không?”

Đây là câu hỏi khá thường gặp. Bởi chỉ cần nhìn thấy một cụm từ nào đó “có liên quan tới ung thư” trên mạng là nhiều người đã bắt đầu lo lắng. Thực ra, viêm teo và chuyển sản ruột đúng là những thay đổi của niêm mạc dạ dày có liên quan đến nguy cơ ung thư về lâu dài. Tuy nhiên, có tổn thương tiền ung thư không có nghĩa là sẽ bị ung thư. Nguy cơ còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: tổn thương ít hay nhiều, chỉ nằm ở một vùng hay đã lan rộng, có nhiễm vi khuẩn HP hay không, gia đình có người từng mắc ung thư dạ dày hay không…

Vì vậy, việc đầu tiên sau khi phát hiện viêm teo hoặc chuyển sản không phải là vội vàng lên lịch nội soi mỗi năm, mà là xác định xem mình thuộc nhóm nguy cơ nào.

Nếu viêm teo hoặc chuyển sản chỉ ở mức độ nhẹ, khu trú ở một vùng của dạ dày và không kèm những yếu tố nguy cơ đáng kể, các hướng dẫn hiện nay nhìn chung không yêu cầu phải nội soi theo dõi thường xuyên. Ngược lại, nếu viêm teo hoặc chuyển sản nhiều, lan rộng, đặc biệt xuất hiện ở cả phần dưới và phần thân của dạ dày, nguy cơ ung thư dạ dày về lâu dài sẽ cao hơn và việc nội soi theo dõi định kỳ trở nên cần thiết hơn.

Một việc khác cũng rất quan trọng là kiểm tra và điều trị HP nếu còn nhiễm. Diệt HP không có nghĩa là những vùng chuyển sản đã hình thành chắc chắn sẽ biến mất, nhưng có thể giúp hạn chế niêm mạc dạ dày tiếp tục bị tổn thương và góp phần làm giảm nguy cơ ung thư dạ dày về sau.

Vậy nếu thuộc nhóm cần theo dõi thì bao lâu nên nội soi lại?

Điều thú vị là ngay cả các hướng dẫn trên thế giới cũng không hoàn toàn giống nhau. Hướng dẫn châu Âu thường lấy mốc khoảng 3 năm đối với những trường hợp viêm teo hoặc chuyển sản tiến triển. Trong khi đó, các khuyến cáo ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương có thể chọn mốc 2 năm cho nhóm nguy cơ cao. Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi ung thư dạ dày phổ biến hơn, cũng có những chương trình tầm soát định kỳ với khoảng cách tương đối ngắn.

Tuy nhiên, chúng ta không nên hiểu rằng 2 năm thì an toàn, còn 3 năm thì nguy hiểm, hay phải đến đúng năm thứ ba tổn thương mới bắt đầu thay đổi. Những con số này được xây dựng để áp dụng cho cả một hệ thống y tế. Vì vậy, ngoài lợi ích sức khỏe của mỗi người, các quốc gia còn phải cân nhắc số lượng người cần nội soi, chi phí, nhân lực và khả năng đáp ứng của hệ thống y tế.

Ở Việt Nam, câu chuyện lại hơi khác. Chúng ta chưa có chương trình tầm soát ung thư dạ dày toàn dân như Nhật Bản hay Hàn Quốc, đồng thời cũng chưa có đủ số liệu trên chính người Việt để khẳng định rằng 2 năm hay 3 năm là khoảng cách tốt nhất cho tất cả mọi người. Chất lượng nội soi và cách đánh giá viêm teo, chuyển sản giữa các cơ sở cũng chưa được chuẩn hóa đồng đều như ở những quốc gia đã có chương trình tầm soát lâu năm. Ở chiều ngược lại, nội soi dạ dày tại Việt Nam hiện tương đối dễ tiếp cận, chi phí không quá cao và tại nhiều cơ sở có thể thực hiện ngay trong ngày. Vì vậy, trong một số trường hợp, bác sĩ và người bệnh có thể cân nhắc một khoảng thời gian kiểm tra ngắn hơn mốc 2–3 năm, chẳng hạn khi lần nội soi trước chưa đánh giá đầy đủ, tổn thương tương đối nhiều hoặc người bệnh có thêm những yếu tố nguy cơ khác. Ngược lại, một người có tổn thương rất nhẹ và nguy cơ thấp thì cũng không nhất thiết phải năm nào cũng đi nội soi.

Nói cách khác, không có một con số phù hợp cho tất cả mọi người. Thời điểm nội soi lại nên là quyết định mà bác sĩ và người bệnh cùng trao đổi, dựa trên mức độ tổn thương, nguy cơ của từng người, chất lượng của lần nội soi trước, khả năng tiếp cận, chi phí và cả mong muốn của người bệnh.

Vì vậy, nếu một ngày cầm kết quả nội soi trên tay và nhìn thấy hai chữ “viêm teo” hay “chuyển sản”, cũng đừng quá lo lắng. Điều quan trọng không phải là nội soi lại càng nhiều càng tốt, mà là hiểu mình thuộc nhóm nguy cơ nào và chọn một lịch theo dõi phù hợp với chính mình.

Chúc bạn luôn giữ được một tâm thái bình an, và không còn quá lo lắng mỗi khi nghe đến viêm teo hay chuyển sản dạ dày nữa nhé!

...........................................................................................................................................

Thông tin liên hệ: Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 2

Địa chỉ: 201 Nguyễn Chí Thanh, Phường Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh

Tổng đài: 0283 9555548 – 0283 9555549