Hội chứng khô mắt là gì?

Đó là tình trạng bề mặt nhãn cầu (gồm tròng trắng- kết mạc và tròng đen – giác mạc) không đủ trơn và ẩm. Bình thường bề mặt nhãn cầu được lớp nước mắt mỏng bao phủ, gồm 3 lóp từ ngoài vào: lớp lipid,lớp nước và lớp nhầy. Khô mắt là do giảm tiết nước mắt hoặc chất lượng nước mắt kém nên lớp nước mắt dễ bốc hơi.

Các biểu hiện của khô mắt?

Thường bị ở 2 mắt:

  • Cảm giác mắt châm chích, nóng rát, ngứa
  • Cảm giác xốn cộm như có cát trong mắt
  • Tiết ghèn (rỉ mắt) dạng dây nhầy
  • Mắt dễ bị kích thích với gió bụi,khói
  • Đọc sách mau mỏi mắt
  • Nhạy cảm với ánh sáng
  • Tăng tiết nước mắt phản xạ khi mắt bị khó chịu
  • Khó chịu khi đeo kính tiếp xúc
  • Nhìn mờ, nhất là khi chiều tối hoặc nhìn gần kéo dài

Các yếu tố thuận lợi góp phần gây khô mắt?

  • Lớn tuổi
  • Giai đoạn mãn kinh
  • Những công việc đòi hỏi tập trung mắt nhiều:sử dụng máy tính,đọc sách,lái xe,thợ hàn tiện...
  • Thường xuyên ngồi phòng máy lạnh,khoang máy bay,đi đường gió bụi, làm nông hay phun xịt thuốc trừ sâu ...
  • Bệnh ở mí mắt: quặm mí, lật mí, viêm bờ mi..
  • Bệnh tự miễn hay toàn thân:Lupus, viêm đa khớp dạng thấp, đái tháo đường...
  • Phẫu thuật ở mắt hoặc mí mắt: thẩm mỹ, LASIK...
  • Tác dụng phụ một số thuốc: kháng dị ứng, lợi tiểu, điều trị cao huyết áp,an thần, chống trầm cảm...

Khô mắt sẽ dẫn đến hậu quả gì?

Khô mắt nặng và kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng viêm tròng trắng ( kết mạc) kéo dài, mọc sợi ở tròng đen (giác mạc)  hay để lại sẹo tròng đen..nếu không được điều trị. Bệnh nhân sẽ luôn cảm thấy khó chịu, cộm xốn, thậm chí đau nhức mắt...làm giảm khả năng làm việc,học tập, giảm chất lượng cuộc sống.

Điều trị khô mắt như thế nào?

Mục đích điều trị là làm ẩm bề mặt nhãn cầu.Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng nước mắt, nên bệnh nhân cần được thăm khám kỹ để xác định tất cả các nguyên nhân.

  1. Điều trị bệnh lý mi mắt:
  • Nếu có viêm bờ mi, cần vệ sinh bờ mi hằng ngày bằng nước muối sinh lý hoặc chườm ấm, dùng kháng sinh dạng thuốc mỡ hoặc viên uống
  • Nếu có quặm hoặc lật mí cần phẫu thuật tạo hình mi
  1. Bổ sung chất bôi trơn và làm ẩm mắt (hay gọi là “nước mắt nhân tạo”) dạng thuốc nhỏ mắt hoặc gel
  2. Bảo tồn nước mắt:đóng đường dẫn nước mắt ra khỏi bề mặt nhãn cầu bằng mảnh nút điểm lệ hoặc khâu cò mi, giúp nước mắt tồn tại ở mắt kéo dài hơn
  3. Kháng viêm: tình trạng khô mắt mạn tính có kèm tình trạng viêm,thuốc Cyclosporin nhỏ mắt nồng độ yếu có tác dụng kháng viêm và tăng tiết nước mắt chất lượng tốt
  4. Dược phẩm hỗ trợ: có thể dùng Omega 3 dạng viên,dầu gấc (Vinaga) hoặc ăn uống thức ăn có nhiều vitamin A (cà rốt,cà chua,rau xanh đậm...) và omega 3 (cá biển)

Cách tự chăm sóc tránh bị khô mắt?

  • Tránh luồng khí thổi trực tiếp vào mắt như máy quạt, máy lạnh, máy sấy, gió bụi...
  • Đeo kính mát khi đi đường, kính bơi lội, kính bảo hộ lao động khi tiếp xúc hóa chất, tia hàn...
  • Tránh dụi mắt,khó chịu thì rửa mắt bằng nước muối sinh lý Nacl 0,9%.Nên tập thói quen vệ sinh mắt ít nhất 2 lần/ngày vào buổi sáng và buổi chiều
  • Làm việc ngắt quãng, nghỉ ngơi và chớp mắt thường xuyên để làm mới phim nước mắt liên tục, duy trì độ ẩm cho mắt
  • Dùng “nước mắt nhân tạo” để bôi trơn mắt,giảm cảm giác khó chịu
  • Khám và tư vấn bác sĩ nhãn khoa định kỳ

BS. Nguyễn Thị Ánh Ngọc

Phòng khám Mắt

BV ĐHYD  TPHCM - Cơ sở 2